Η μάχη της τιμής στα ράφια – Μέχρι την Τετάρτη το «ταμείο» για τη μεγάλη πρωτοβουλία μειώσεων

Η ακρίβεια συνεχίζει να «καίει» τα νοικοκυριά. Σύμφωνα με τη δημοσκόπηση της Opinion Poll για το Action 24, το 55,5% των πολιτών δηλώνει ότι η ακρίβεια  και ο πληθωρισμός  είναι το νούμερο ένα πρόβλημα της καθημερινότητας, ενώ ένα 10,6% δείχνει το κόστος ενέργειας ως τον δεύτερο μεγάλο «πονοκέφαλο».

Μέσα σε αυτό το σκηνικό πίεσης, το υπουργείο Ανάπτυξης  επιχειρεί αντεπίθεση: Η πρωτοβουλία μείωσης τιμών μπαίνει στην τελική ευθεία και το αργότερο μέχρι την Τετάρτη ο γενικός γραμματέας Εμπορίου Σωτήρης Αναγνωστόπουλος θα παρουσιάσει το «ταμείο»,  πόσες εταιρείες συμμετέχουν και σε πόσα προϊόντα πέφτουν οι τιμές.

Ισχυρή κινητοποίηση στην αγορά

Οι διοικήσεις του ΣΕΒΤ (Σύνδεσμος Ελληνικών Βιομηχανιών Τροφίμων) και του ΕΣΒΕΠ (Ελληνικός Σύνδεσμος Βιομηχανιών Επωνύμων Προϊόντων) έστειλαν ήδη υπενθύμιση στα μέλη τους, καλώντας τα να ενημερώσουν τις αλυσίδες σούπερ μάρκετ  για τη συμμετοχή τους στο πρόγραμμα.

Οι αλυσίδες, με τη σειρά τους, διαβιβάζουν τα στοιχεία στη Γενική Γραμματεία Εμπορίου, ώστε να καταρτιστεί ο τελικός κατάλογος, ο οποίος να ανακοινωθεί μέσα στις επόμενες ώρες.

Περίπου 800 προϊόντα ήδη στο «κάδρο»

Σύμφωνα με πηγές της αγοράς, μέχρι στιγμής έχουν δηλωθεί περίπου 400 επώνυμα προϊόντα και άλλα 400 προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας με μειωμένες τιμές. Η συμμετοχή ξεπερνά ήδη τις 50 εταιρείες, εκ των οποίων δέκα μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ.

Το λιανεμπόριο συμμετέχει διπλά στην πρωτοβουλία:

• με μειώσεις στα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, και
• με συμμετοχή στις εκπτώσεις που προσφέρουν οι προμηθευτές επώνυμων προϊόντων.

Μειώσεις από 4% έως 22% – Μέση πτώση τιμών 8%

Τα μέχρι στιγμής στοιχεία δείχνουν ότι ο στόχος των 1.000 κωδικών είναι απολύτως εφικτός – ίσως και να ξεπεραστεί. Οι μειώσεις κυμαίνονται από 4% έως 22%, με μέσο όρο στο 8%.

Η μείωση στις ιδιωτικές ετικέτες αναμένεται να προκαλέσει νέο κύμα ανταγωνισμού μεταξύ των αλυσίδων σούπερ μάρκετ, πιέζοντας παράλληλα και τα επώνυμα προϊόντα.

Οι προμηθευτές ήδη προετοιμάζουν σειρά προσφορών, προκειμένου να διατηρήσουν τα μερίδιά τους σε μια αγορά που αλλάζει δυναμικά.

Η λίστα με τις μειώσεις

Σύμφωνα με πληροφορίες, στη λίστα περιλαμβάνονται σχεδόν όλα τα βασικά αγαθά του νοικοκυριού:

• ζυμαρικά, γάλα, γιαούρτια, τυριά
• κρέας, ψάρια (φρέσκα και κατεψυγμένα), αβγά
• ελαιόλαδο, αλεύρι, όσπρια
• αλλαντικά, ψωμί του τοστ, φρυγανιές, μπισκότα
• φρέσκα και κατεψυγμένα λαχανικά, κονσέρβες
• καφέδες, χυμοί, αναψυκτικά, σοκολατοειδή
• απορρυπαντικά, καθαριστικά, χαρτικά, οδοντόκρεμες, σαμπουάν

Με άλλα λόγια, τα είδη που «γεμίζουν» καθημερινά το καλάθι του σούπερ μάρκετ.

Ο Κώδικας Δεοντολογίας «φρέναρε» τις τιμές στα σούπερ μάρκετ

Η εφαρμογή του Κώδικα Δεοντολογίας φαίνεται πως λειτούργησε ως «ανάχωμα» στις τιμές των σούπερ μάρκετ, συγκρατώντας τις αυξήσεις σε λογικά επίπεδα. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Circana, η αγορά κινήθηκε με σχετική ισορροπία το φετινό οκτάμηνο, χωρίς έντονες διακυμάνσεις.

Οι μέσες τιμές στα επώνυμα προϊόντα αυξήθηκαν μόλις κατά 1,2%, ποσοστό αισθητά χαμηλότερο από τον επίσημο πληθωρισμό (2,6%) για το ίδιο διάστημα,  ένδειξη ότι τα μέτρα είχαν ρόλο «φρένου» στις ανατιμήσεις.

Αναλυτικά ανά κατηγορία:

• Τρόφιμα: αυξητική τάση +2,3%.
• Μη τρόφιμα προϊόντα (καθαριστικά, είδη προσωπικής φροντίδας): πτωτική πορεία, με ενδείξεις αποπληθωρισμού.

Η εικόνα στα Top 1.000 επώνυμα προϊόντα δείχνει μια αγορά σε φάση εξισορρόπησης:

• Το 49,2% είναι ακριβότερα σε σχέση με πέρυσι,
• Το 43,1% φθηνότερα,
• ενώ το υπόλοιπο αφορά προϊόντα που δεν είχαν πωλήσεις την αντίστοιχη περσινή περίοδο.

Συνολικά, οι αριθμοί δείχνουν μια αγορά που σταθεροποιείται, με τις τιμές να αυξάνονται με μετριοπαθή ρυθμό. Ο Κώδικας Δεοντολογίας φαίνεται πως βοήθησε να αποφευχθούν οι ακραίες αυξήσεις και να διατηρηθεί μια εύθραυστη ισορροπία στα ράφια των σούπερ μάρκετ.

Πού πέφτουν και πού ανεβαίνουν οι τιμές

Οι τελευταίοι δείκτες τιμών για τον Σεπτέμβριο 2025, σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2024, δείχνουν καθαρή εικόνα της αγοράς:

 Οι μεγαλύτερες μειώσεις καταγράφονται:

• σε φρέσκα φρούτα και λαχανικά (-5,63%), 
• σε απορρυπαντικά και είδη καθαρισμού (-5,4%),
• σε τρόφιμα παντοπωλείου (-5,18%),
• σε είδη για κατοικίδια (-3,21%),
• και σε είδη μιας χρήσης (-3,18%).

Οι πτώσεις αυτές αποδίδονται στην ομαλοποίηση της αγοράς και στη μείωση των τιμών παραγωγού, ειδικά στα λαχανικά, χάρη στις ευνοϊκές καιρικές συνθήκες.

Αντίθετα, αυξήσεις σημειώθηκαν:

• σε φρέσκα κρέατα (+10,18%),
• σε μπισκότα και σοκολάτες (+9,88%),
• σε είδη πρωινού (+6,06%),
• σε γαλακτοκομικά (+4,26%),
• και σε κατεψυγμένα προϊόντα (+3,82%).

Η άνοδος στα φρέσκα κρέατα συνδέεται κυρίως με την αύξηση των διεθνών τιμών εισαγόμενων ειδών, κυρίως μοσχαρίσιου κρέατος, λόγω μείωσης ζωικού κεφαλαίου και ασθενειών σε περιοχές εκτροφής. Ενδεικτικά, η τιμή παραγωγού βόειου κρέατος στην ΕΕ αυξήθηκε κατά 35,4% την εβδομάδα 15-21 Αυγούστου 2025, σε σχέση με το ίδιο διάστημα του 2024.

Παράλληλα, οι διεθνείς τιμές κακάο και καφέ συνεχίζουν να πιέζουν τα γλυκά, ροφήματα και κατεψυγμένα, με το κακάο να καταγράφει θεαματικές αυξήσεις λόγω των κλιματικών συνθηκών στις χώρες παραγωγής.

Πιθανή παράταση και στο 2026

Η «πρωτοβουλία τιμών» έχει οριστεί να διαρκέσει έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025, ωστόσο ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο παράτασης και μέσα στο 2026, εφόσον υπάρξει θετική ανταπόκριση από τις επιχειρήσεις και απτά οφέλη για τους καταναλωτές.

Το επόμενο βήμα

Οι τελικές ανακοινώσεις έως την Τετάρτη θα δείξουν αν η πρωτοβουλία μπορεί να κάνει τη διαφορά στα ράφια και στην τσέπη των πολιτών.

Το στοίχημα είναι διπλό: ανακούφιση για τα νοικοκυριά και πίεση για πραγματικές μειώσεις τιμών στην αγορά.